Bu yazımızda, 3d yazıcı için filament alırken dikkat edilmesi gerekenler ABS ve PLA malzemeleri karşılaştırılarak verilecektir. Bu yazı özellikle yeni başlayanlar için bir rehber niteliğindedir. Filament seçiminizde aşağıdaki bilgilere gore hareket ederseniz 3d yazıcıdan çıkaracağınız ürünlerde en iyi sonuçları elde edeceksiniz.

Filament Çapları

Şuan piyasada 1.75 mm ve 3 mm olmak üzere iki farklı çapta üç boyutlu yazıcılar için plastik filament bulunuyor. 3 boyutlu yazıcılar (daha kısaca yazıcının extruderı) bu iki filament tipinden sadece biri için tasarlanır ve bu çaptaki filament ile doğru bir şekilde çalışır. Yazıcınızın özelliklerini incelerseniz bu bilgiyi bulabilirsiniz; bu şekilde bir bilgi bulunmuyorsa 3d printerınızla birlikte gönderilen filamentin çapını ölçerek bunu öğrenebilirsiniz. 3d printerınızla filament gönderilmemişse extruderın üzerinde çapla ilgili bir bilgi olması gerekir. Eğer aslabir şekilde bu bilgiye ulaşamazsanız satıcınızla mesajşime geçmeniz önerilir. Eğer yazıcınızı kendiniz yapmak istiyorsanız alacağınız extruderın hangi çaptaki filametle çalışmış olduğuna dikkat edin.

Filament çapları tedarikçiden tedarikçiye ve üründen ürüne (rengine ve malzemeye gore ) çok azca değişim gösterebilir. Eğer tek bir tedarikçiden filament alırsanız filament çapları birbirine yakın olacaktır. Bir filamentin çapını farklı yerlerinden ölçerseniz averaj değerinden sapmalar görebilirsiniz. Bu sapmaların çok fazla olmaması gerekir ve filamentinizin kaliteli bulunduğunu en bayağı yöntemle bu şekilde görebilirsiniz. Eğer çok fazla sapma varsa filament tedarikçinizi değiştirin.

ABS – PLA 3 mm ve 1.75 mm Filamentler
ABS – PLA 3 mm ve 1.75 mm Filamentler
3 mm’lik filament için en büyük çap 3 mm olmalıdır. Daha büyük çaplarda olan kısımlar varsa extrduderınızı tıkayabilir. Ortalama filament çapının 2.88 mm olması en idealidir. Yani en düşük 2.86 mm en yüksek ise 3.00 mm olması gerekir. Bu değerler dışına çıkan filament istemediğiniz neticelar almanıza neden olabilir.

1.75 mm filament ise 3 mm’ye göre birazcık faklıdır. 1.75 mm filamentin ortalama çapı olması gerekiyor. 1.75mm’lik filament için en yüksek çap kıymeti 1.80 mm en düşük çapın ise 1.70 mm’den daha düşük olmaması gerekiyor. Eğer bu değerlerin altında yahut üstinde değerler görüyorsanız extruder tıkanabilir.

Filament Malzemesi

FDM 3 boyutlu yazıcılarda kullanılabilecek bir çok filament malzemesi bulunmaktadır. Ancak maksimum kullanılan filamentler ABS ve PLA filamentlerdir ve bir çok uygulamada kullanılabilirler. Bu iki malzemenin de kendine özgü özellikleri vardır. Malzemelerin seçilmesinde kişisel tercihler ve nerede kullanılacağı önemlidir. Bazı üç boyutlu yazıcılar ABS ile baskı alınmasını desteklememektedir. Aşağıdaki tabloda ABS ve PLA malzemlerin karşılaştırması yapılmıştır. Daha detaylı bilgi için başlıkları tıklayabilirsiniz.

ABS – PLA Karşılaştırması
maksimum kullanılan üç boyutlu yazıcı Malzemelerinden ABS ve PLA’nın Karşılaştırma Tablosu
Sayfada Kayıt GösterBul:
ABS PLA
Ekstruder Sıcaklığı ~ 225 °C Ekstruder Sıcaklığı ~ 180 – 200 °C
Sıcak Yüzey lüzumlu Sıcak Yüzey Kullanılması İyi Olur lüzumlu Değil
Optimum Seviyede Soğutma Sistemi İyi sonuçlar Verir Yüksek Soğutma yardımıyla En İyi Sonucu Verir
Capton veya PET bant Kullanımı Yüzeye İyi Bir Şekilde Yapışmasını Sağlar Mavi Maskeleme Bandı Yüzeye İyi Bir Şekilde Yapışmasını Sağlar
Filament toleransı Çok Küçüktür İnce Detaylar Çok İyi Kalibre Edilmiş üç boyutlu Yazıcılarda Elde Edilir
Çatlamay, Katmanların Birbirinden Ayrılmasına ve Çekilmeye Eğilimlidir. Kenarlarda ve çıkıntılarda Kıvrılmaya Eğilimlidir.
Daha Esnektir Daha Gevrektir.
İşlem sırasında Sıcak Plastik Kokusu Yayar ve Rahatsız Edicidir. Pek Rahatsız Edici Olmayan Bir Kokusu Vardır.
Petrol Türevidir Bitkilerden Üretilir9 Kayıttan 1 – 9 Arası KayıtlarÖncekiSonraki
Tipler

Her plastik filament farklı tipte olabilir. Farklı tip plastiklerin erime sıcaklığı, esneklik, erime sırasındaki viskozite ve yapışkanlık şeklinde özellikleri farklı olmaktadır. Bu özellikleri hem yazma kabiliyetinizi bununla birlikte yazdırdığınız ürünün standardını etkilemektedir. Değişik tiplerde en iyi kaliteyi yakalamak için lüzumlu kalibrasyonun yapımı da zor olabilir. PLA için en iyi plastik tipi 4043D ve 2003D olarak belirlenmiştir. ABS için ise PA-747 olarak belirlenmiştir. Bu tipler özellikle yeni başlayanlar için oldukca idealdir ve bilgi bulmak kolaydır. öteki tipler ise deneyim edildikçe kullanılmalıdır. Satıcıdan hangi tipte filamente sahip bulunduğunu öğrenin ve farklı bir tip istiyorsanız bunu satıcıya iletin.

Duyarlılık

Genel olarak ABS filament ile üretimi PLA’ya göre daha düşük toleransa sahiptir. Ancak iyi bir şekilde ayarlanmış üç boyutlu yazıcıda PLA ile çalışmak ince detay çalışmalarda daha iyi sonuç vermektedir.

Dayanım

ABS, PLA’ya nazaran daha yüksek dayanıma sahiptir. PLA daha gevrek; ABS ise daha esnektir. Bunun anlamı PLA birden kırılırken ABS kırılmadan önce eğilir ve şekli bozulur. Aslında her iki durumda da parça kullanılmayacaktır. Sadece özellikle mühendislik uygulamalarında ürünlerin daha sünek olması istenir ve bu nedenle ABS kullanımı daha doğru bir tercih olacaktır. Üretim sırasındaki ayarlar da ürünün dayanımını etkilemektedir. Dolgu oranı, ürün etrafına çizilen çerçevenin azca olması, katmanların birbirine tam oturmaması benzer biçimde üretim sırasındaki hatalar ürünlerin normalde olması gerekenden daha az dayanıma sahip olmasına niçin olmaktadır. Eğer yazdırmak istediğiniz ürün çok inceyse dolgu oranında, çerçevede, sıcaklıklarda ve yazım hızında bazı ufak tefek değişikliler yapmanız faydalı olacaktır.

Yazıcı Kısıtları

Sıcak Tabla (Heat Bed)
Sıcak Tabla (Heat Bed)
Yazıcınızın sıcak tablası (heat bed) var mı ? Sıcak tabla 100 °C’ye ulaşıyor mu ? ABS sıcak tabla kullanılmadığında ve yeterli sıcaklığa ulaşmamış sıcak tablalarda çekilme (küçülme), tabladan kalma ve genellikle hiç yapışmama şeklinde problemlere neden olur. Eğer üç boyutlu yazıcınızda sıcak tabla yoksa ya da kafi sıcaklığa ulaşamıyorsa sadece PLA filament kullanabilirsiniz. Yazıcınızda extruder çevresinde fan var mı? Eğer fan varsa her iki araç-gereç ile de çalışabilirsiniz. Eğer yoksa ABS ile çalışmak daha iyi olacaktır. PLA köşelerde ve çıkıntılarda kıvrılma eğilimindedir. İyi bir halde soğutulan sistemde bu problemler en alt seviyeye iner. Hem ABS’de bununla birlikte PLA’da fan kullanımı lüzumlu olabilir ama ABS’de kullanmamak daha kaliteli ürünler elde etmenizi sağlayabilir. Bunun için ürüne nazaran denemeler yaparak en iyi sonuca ulaşırsınız.

Tabla Gereksinimleri

Kapton Bant
Kapton Bant
ABS, bant markası Kapton bant olarak tanınan Polimid bantların üzerine en iyi şekilde yapışıyor. PLA da Kapton üzerine çok iyi yapışıyor.

Mavi Maskeleme Bandı
Mavi Maskeleme Bandı
bununla beraber mavi maskeleme bantlarında da oldukça kaliteli neticelar gösteriyor. Mavi maskeleme bantları, Kapton bantlara nazaran daha ekonomik olması, cama rahat yapışması ve baloncuk bırakmaması şeklinde nedenlerden dolayı PLA ile çalışırken tercih ediliyor. Bu şekilde bant kullanmanın öteki bir faydası da doğru ayarlanmamış extruderların tablanın camını çizmesinden önce cam üzerindeki bandı çizmesi ve lüzumlu ayarlamaları yapmanızı sağlayarak camın kırılmasını engellemesidir.

Sıcaklığa Dayanıklılık

ABS, PLA’ya bakılırsa daha yüksek sıcaklıklarda yumuşar; bu da ABS ile üretlen parçaların daha yüksek sıcaklıklarda şeklini korumasına ve daha yüksek sıcaklıklarda kullanılmasına olanak tanımaktadır. Sadece arada çok çok fazla bir fark bulunmamaktadır. Eğer ürününüzü fırında kullanacaksanız hem ABS aynı zamanda PLA işe yaramayacaktır. Önemli olan ürünün hangi uygulamada kullanılacağıdır.

Baskı Ortamı

üç boyutlu yazıcıyla işlem yaparken çıkan koku önemli bir unsur özellikle iyi bir halde havalandırılmayan yahut derslik, ofis, oturma odası benzer biçimde bir çok insanoğlunun bulunduğu yerlerde uzun süre baskı almak bunaltıcı olabilir. PLA bitkilerden elde edildiği için daha azca plastik kokar. ABS ise petrol türevi olduğu için daha ağır ve sağlıksız bir koku yayar. Plastik tipi de ortaya çıkan kokuda önemli bir etkendir.

Ortam sıcaklığı da önemlidir; eğer yazıcınız çevresi açıksa ve çalışmış olduğunız yer soğuksa ABS ile yapılan çalışmalarda PLA’ya nazaran daha fala çekilme ve çatlama görülür. Eğer soğuk bir ortamda çalışıyorsanız ABS ile meydana getirdiğinız çalışmalarda katmanlar daha belirgin olur ve birbirlerine iyi bir halde yapışmaz bu nedenle yüzey kalitesi düşük ürünler elde edersiniz.

Son İşlemler

ABS Son İşlem
ABS Son İşlem
Baskı işleminiz bittikten sonrasında parçaları monte etmek yahut daha iyi bir görüntü elde etmek isteyebilirsiniz. Hem PLA’ya hem de ABS’ye kumlama yapılabilir ya da akrilik boyalarla boyanabilir. ABS parçalar MEK (Metil Etil Keton) veya Aseton gibi kimyasallarla son işlem yapılabilir. PLA‘ya ABS’ye yapıldığı benzer biçimde kimyasal işlemler de yapılabilir ancak PLA için gerekli olan kimyasallar hem pahalı hem de tehlikeli olabilir.

Ekonomik ve Çevresel Faktörler

Birçok plastik benzer biçimde ABS de petrol türevidir; PLA ise bitkilerden(mısır, şeker pancarı, şeker kamışı) elde edilir. Bu konum özellikle çsafha problemlerı ile ilgilenen insanoğlu için önemlidir. Bunun yanında ABS ya da PLA olması fark etmeksizin yurt içi bir tedarikçiden ürün alınması hem azca enerji kullanılmasından aynı zamanda ulusal ekonomiye katkısından dolayı önemlidir.

Renk

Özellikle PLA Filamentlerde oldukça fazla Renk Seçeneği Bulunuyor
Özellikle PLA Filamentlerde oldukça çok Renk Seçeneği Bulunuyor
ABS’nin doğal rengi krem rengidir; PLA ise transparandır. Renklendirilmemiş halleriyle bozulmadan uzun süre saklayabilirsiniz. Doğal halleriyle filamentler daha ucuzdur. Çünkü extra bir pigment harcamaı yoktur. Bu hareketleriyle özellikle rengin çok önemli olmadığı ve prototip baskılar için ideal bir seçenektir. Naturel ABS ve PLA kullanmak parça üzerinde oluşabilecek renk değişiklıklarını da ortadan kaldırır. Sadece filamentleri bu şekilde kullanmak parça üzerindeki hataları görmek ve gerkli değişiklikleri yapmayı zorlaştırır.

Renkli filamentlerle çalışmak, hataları görmek ve 3d yazıcınızda lüzumlu ayarlamaları yapmanız konusunda size destek sağlar. Özellikle 3 boyutlu yazıcınızı kalibre etmek için baskı yapıyorsanız mutlaka renkli filament kullanmalısınız. Filament rengi tamamen kullanıcıya kalmış bir durumdur. Ürünün nerede kullanılacağı veya ürünü kullanan bireyin zevkine göre bir çok seçenek sunulmaktadır. Şuanda PLA filamentlerde daha fazla renk seçeneği bulunduğunu da belirtelim

hem de saydam, yarı saydam ya da mat seçenekler de sunuluyor. ABS filamentler mat oluyor; sadece PLA filamentlerde saydam, yarı saydam ve opak seçenekler bulunuyor.

Paketleme

Makaralı Filament
Makaralı Filament
Filamenetler 2 şekilde tedarik edilir ya bir makaraya sarılmış olur yahut herhangi bir makaraya sarılmadan yumak halinde gönderilir. Her ikisinin de artıları ve eksileri vardır. Makaraya saılmış olanları daha rahat bir halde kullanabilir üç boyutlu yazıcının yanına veya üstüne asabilirsiniz ancak özellikle kargo ile gönderilerde neredeyse filament ağırlığı kadar olan makara için de para ödersiniz.

Yumak Filament
Yumak Filament
Yumak şeklinde olan filamentler ise daha ucuzdur çünkü hem makara masrafı yoktur bununla birlikte kargo sırasında makara için verilecek fiyat düşülmüş olur. Ancak bu şekildeki filamentlerin de kullanımı zor olsa gerek yazıcınızın yanına yahut üzerine asamazsınız çalışma masanızın üzerinde dağınık bir şekilde dururlar. Makaraya kendiniz sarmaya çalışırsanız oldukça çok süre kaybetmiş olursunuz.

Tedarikçi

İyi bir tedarikçiden ürün aldığınıza kesin olun. Sorduğunuz sorulara doyurucu cevap verebilen, sizinle bir tek alış veriş yapmayıp işinize yardımcı olabilecek bilgiler veren, yaptığı işi detaylı bir halde bilen bir tedarikçi bulmanız sizin yararınıza olacaktır.

Kalibrasyon

Özellikle farklı tedarikçiden plastik filament alırken üç boyutlu printerınızı yine kalibre etmeniz gerekebileceğini unutmayın. Bu çok zor bir işlem değildir sadece zaman kaybına niçin olabilir. Bundan dolayı özellikle tedarikçiye extruder ve sıcak tabla sıcaklıklarını, yazım hızını, doluluk oranını problem tatminkar cevaplar alamıyorsanız o tedarikçiyle çalışmayın.

Fiyat

elbet fiyat bir çok insan için en önemli unsur sadece bir tek plastiğin kendisinin fiyatını ödemeyeceğinizi de aklınızdan çıkartmayın. Özellikle ithal edilen filamentlerin kargo parası da alıcıya ödetilir. Bulunmuş olduğunuz şehirde bir 3 boyutlu yazıcı mağazası yoksa yurt içi kargo parasını da ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu nedenle birden fazla filamenti sipariş etmek daha karlıdır. Tedarikçinin parasız kargo uygulaması varsa sizin için en iyi seçenek bu olacaktır. Eğer yurt dışından direkt getirtmek isterseniz hem uzun sürer bununla birlikte gümrüğe takılma ihtimali olabilir. Bundan dolayı mümkünse yurt içinden bir tedarikçiyle çalışmakta yarar var.

Ucuz bir filament almak sizin daha fazla para ödemenize neden olabilir. Bu durumda bir İngiliz bir de Türk atasaslınü hatırlayalım.

Ucuz etin yahnisi yavan olur

Türk Atasözü

Ucuz ayakkabı alacak kadar zengin değilim

İngiliz Atasözü

Toleranslar

Tedarikçinizin az toleransa sahip filament güvence ettiğinden emin olun. Yüksek toleranslı filamentler kötü yüzey kalitesine hatta baskınızı iptal etmenize neden olabilir.

Satın alan Hizmetleri